شاید برجستگی و فرم صورت برخی هنرپیشه‌های سینما، شما را برای تزریق ژل و برجسته سازی بخش‌های متفاوت چهره‌تان وسوسه کند. شاید هم شنیده باشید که پروتزهایی این روزها در بازار هستند که می توان با کارگذاشتن آنها در صورت، گونه‌یا چانه، این بخش‌های صورت را برجسته‌تر کرد و به آن فرم دلخواه دست یافت.
نتایج مطالعات دانشمندان نشان می دهد، چانه برجسته و گونه های برجسته یکی از معیارهای زیبایی صورت هستند. به صورت طبیعی قوس‌گونه‌ای که بخشی از استخوان گونه است، موجب برجستگی گونه ها می شود. در حقیقت کسانی‌ که گونه های برجسته دارند، به صورت ارثی، اسکلت صورتشان به این شکل فرم گرفته است. در بعضی افراد استخوان‌های گونه به میزان کافی رشد نکرده و بنابراین گونه های پهن و بی‌حالتی دارند. برجسته‌سازی گونه ،این روزها طرفداران زیادی پیدا کرده است و روش های متفاوتی مانند تزریق ژل و چربی، گذاشتن پروتز در گونه برای زیباتر کردن صورت وجود دارند.
ولی پیش از اینکه گوشی تلفن را بردارید و برای معاینه و جراحی پلاستیک وقت بگیرید، بد نیست ژل های تزریقی و پروتزهای زیبایی صورت را بیشتر بشناسید:
گونه های ژل های:
ژل هایی که برای برجسته‌سازی و جوان کردن صورت استفاده می شوند یا موقتی هستند یا دائم. ژل های دائمی چون از مواد یا پلاستیک تشکیل شده‌اند، به وسیله پوست جذب نمی شوند و برای همیشه در محل باقی می‌مانند بنابراین بسیار مضر هستند. اما ژل های موقتی که نام دارند، به وسیله پوست جذب می شوند و نسبت به نوع اول عارضه کمتری دارند.
بسیاری از متخصصان جراحی پلاستیک تزریق را رد می کنند به این دلیل که این روزها بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی به عوارض آن پی برده‌اند و دیگر تزریق ژل را توصیه نمی کنند. ژل ها معمولا در محل تزریق شده باقی نمی‌مانند بلکه حرکت می کنند و به جاهای دیگر صورت می‌روند. مثلا ژل هایی که برای برجسته‌سازی گونه در این محل تزریق شده‌اند، می توانند حرکت کنند و از زیر گلو خارج شوند. 6 ماه تا 3 سال بعد از تزریق، عوارض تزریق ژل شروع می شوند. این عوارض شامل تورم، کبودی، التهاب سلولی و آبسه در محل تزریق می شود. در برخی موارد، گونه برجسته شده، برجستگی متقارن خود را پس از مدتی از دست داده، تغییر شکل می دهد. متاسفانه درمان مشخصی برای این بدشکلی‌ها وجود ندارد و هرگز هم به حالت عادی باز نمی‌گردند.
مشکل اینجاست که تزریق ژل در ابتدا خوب و سریع جواب می دهد. اما عوارضش پس از مدتی بروز می کند. بیرون آوردن این ژل های حرکت کرده، نیز کار بسیار دشواری است به این دلیل که این ژل ها دارای پوشش واحدی نیستند که در یک جایگاه تزریق شوند و همان جا باقی بمانند، بلکه لابه‌لای نسوج مختلف پخش می شوند و عفونت‌های شدیدی ایجاد می کنند که می تواند به شکل چرک، پوست را سوراخ کند و بیرون بریزد.
اگر ژل به اشتباه در مجاورت اعصاب صورت تزریق شود، به فلج شدن بخشی از چهره منجر می شود.
برخی افراد به این ژل ها حساسیت دارند و در اثر تزریق یک‌باره ژل، دچار حساسیت حاد تنفسی شده و تا پای مرگ پیش می‌روند. متاسفانه این ژل ها بسیار سهل‌الوصولند و شما خودتان می توانید ژل را به همراه سرنگ تزریق آن از شرکت وارد کننده‌اش بخرید و به هر کسی که دلتان خواست بدهید تا برایتان تزریق کند.
توجه کنید همیشه برای جراحی‌های پلاستیک عوارضی وجود دارد ولی اگر تصمیم دارید یکی از جراحی‌های پلاستیک را روی صورتتان انجام دهید، باید مطمئن شوید فواید آن از مضراتش بیشتر است که این موضوع درباره تزریق ژل کاملا برعکس است.
ژل یک ماده بسیار جدید در بازار ایران است و چند سالی است که از این ماده در زیباسازی صورت استفاده می شود، هنوز تحقیقات کافی در این زمینه صورت نگرفته و مدت زمان پیگیری بیمارانی‌که این ژل را برای برجسته سازی‌گونه تزریق کرده‌اند، هنوز کافی نیست، به زبان دیگر ژل ها هنوز جواب خود را پس نداده‌اند.
گونه های مصنوعی :
توصیه اغلب جراحان پلاستیک این است که اگرخانم‌ها تمایل به برجسته سازی گونه دارند، به جای ژل، پروتزهای گونه را انتخاب کنند. پروتز را از ماده‌ای به نام می‌سازند. بر اساس تحقیقات انجام شده، سیلیکون‌ها ضرر عمده‌ای برای بدن ندارند و سال‌ها بدون عارضه در محل باقی می‌مانند و در حجم‌های مختلف ساخته می شوند.
چند سال پیش عارضه‌ای برای پروتزهای سیلیکونی در جوامع پزشکی مطرح شد مبنی بر این‌که مواد داخل آنها به مرور به بیرون نشت کرده و در مفاصل رسوب می کند و به همین دلیل سازمان غذا و داروی آمریکا استفاده از این پروتزها را ممنوع اعلام کرد. دکتر عشایری، متخصص جراحی پلاستیک و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی ایران درباره این عارضه می‌گوید:
برای گذاشتن پروتزهای گونه‌ای شما می توانید بیهوشی کامل و یا موضعی را انتخاب کنید. مدت این جراحی نیم ساعت طول می‌کشد. در طول عمل برش کوچکی از داخل دهان در حد فاصل لثه فوقانی و گونه داده می شود و نسج نرم‌گونه کنار زده می شود. به این شکل حفره‌ای ایجاد می شود که پروتز درون این حفره و درست روی استخوان قرار گیرد. سپس برش با نخ قابل جذب دوخته می شود. در این روش برشی روی پوست صورت داده نمی شود تا بعد از عمل جای آن روی صورت باقی بماند. لازم است بعد از عمل جراحی از آنتی بیوتیک استفاده کنید و دهانتان را با دهان‌شویه شست‌وشو دهید.
تزریق چربی، خوب یا بد ؟
روش دیگر برجسته‌سازی گونه، تزریق چربی زیرپوست گونه است. این چربی‌ از بدن خود شما به دست می آید. معمولا چربی اضافی در ناحیه شکم و ران انباشته می شود. در این روش چربی را از بخشی از بدن استخراج کرده و شست‌وشو داده و در گونه تزریق می کنند. دکتر عشایری معتقد است این روش برای برجسته‌سازی گونه و سینه مناسب‌ترین روش است. اما تصور نکنید تزریق چربی کاملا بدون عارضه است. چربی در طول 3 ماه پس از تزریق در محل جدید، 30-40درصد حجم خودش، آب جذب می کند و بدتر از آن، این‌که جذب چربی در تمام سطوح یکسان نیست، به طوری‌که اگر چربی را به دو طرف صورتتان تزریق کنید پس از مدتی به صورت غیریکنواخت آب جذب کرده و صورت ممکن است بی تناسب شود.‌

افرادی که با کاهش دریافت انرژی و غذا، وزن خود را کاهش داده و بعد از مدتی رژیم غذایی را رها می کنند ، نه تنها لاغر نمی شوند بلکه نسبت به قبل از رژیم، چاق تر هم می شوند. این نوع رژیم گرفتن را رژیم یویو (YoYo) می نامند. رژیم یویو رژیمی است که فرد مدتی رژیم گرفته، سپس آن را رها کرده و مجدداً رژیم می گیرد و این رویه همچنان تکرار می شود.
فرد سالم حاضر نیست، در حالت گرسنگی ، سفره غذا را ترک کند یا به رختخواب برود.
یک تحقیق نشان داده است ، کسانیکه همیشه در حال رژیم هستند( یعنی رژیم یویو ) بیشترازبقیه، درمعرض ابتلا به حملات قلبی، فشار خون بالا و دیابت هستند. سایرتحقیقات نیز این مطلب را تأیید می کند .
هرگاه وزن بدن شما، به سرعت زیاد شود، کبد مقدارزیادی چربی می سازد که این چربی اضافی با مسدود وسفت کردن رگ های بدن، احتمال حملات قلبی و فشار خون بالا را افزایش می دهد.کاهش سریع وزن هم، تشکیل سنگ های صفراوی را افزایش می دهد.
کبد، فرآورده های ناشی از متابولسیم را از جریان خون گرفته ، آن ها را به صفرا تبدیل و در کیسه صفرا ذخیره می کند.
صفرا دارای کلسترول است که باعث تشکیل سنگ های صفراوی می شود. اسیدهای صفراوی با محلول کردن کلسترول، مانع از تشکیل این سنگ ها می شوند. این اسیدها از غذایی که می خوریم، تشکیل می شوند. کاهش دریافت غذا، ازتشکیل اسیدهای صفراوی توسط کبد جلوگیری کرده و باعث می شود کلسترول به سنگ تبدیل شود.
تحقیق دیگری نشان داد رژیم یویو ، سرطان رحم ، سینه و پروستات را گسترش می دهد . در این تحقیق، یک پزشک به مدت 3 روز پیاپی، سه هورمون مشابه استروژن، به موش ها تزریق کرد.
بتاهگزاکلروسیلکوهگزان شکلی ازاستروژن است که در بافت چربی ذخیره می شود. DDT، نیز یک حشره کش استروژنی است که در بافت چربی جمع می شود. بتا HCH شکل دیگری از استروژن است که در یکنوع حشره کش بنام Lindane وجود دارد.
هر سه استروژن بالایی، باعث رشد لایه های داخلی رحم می شوند. بیشتر این استروژن ها به صورت چربی در بدن ذخیره می شوند. وقتی حیوان گرسنه است، چربی های بدن تجزیه شده و استروژن به داخل خون رها می شود.در این هنگام DDT در بافت چربی باقی می ماند ولی ترکیب حشره کش Lindane از بافت چربی به داخل جریان خون آزاد شده و باعث بزرگ شدن رحم می شوند.
بنابراین می توان دریافت که گرسنگی بیش از حد و نخوردن غذا، سطح استروژن خون را افزایش داده و می تواند سرطان سینه و رحمی را که فرد به آن مبتلا بوده، در تمام بدن گسترش دهد.همچنین DDT که استفاده ار آن در حال حاضر ممنوع است و حشره کش Lindane که کاربرد دارد، احتمال ابتلا به سرطان سینه و رحم را در زنان افزایش می دهد.

چگونه لاغر شوید
امروزه به دلیل عادات غلط تغذیه اى و گسترش شهرنشینى و... بشر با مشکلات بسیار دست به گریبان است که بیمارى هاى تمدن نامیده مى شوند. یکى از آنها چاقى است که البته داراى علل و عوامل مختلفى بوده ولى نوعى از آن نیز مربوط به کاهش تحرک افراد و نداشتن برنامه غذایى صحیح است.
در واقع اضافه وزن و چاقى که از مشکلات جوامع امروز به شمار مى آیند، در ارتباط مستقیم با بروز بسیارى از بیمارى ها از جمله: بروز فشارخون بالا، کلسترول و ترى گلیسیرید خون بالا، بیمارى هاى قلب و عروق، بیمارى هاى تنفسى و بیمارى هاى فرسایشى مفاصل (که به وضوح شیوع آن را در افراد چاق بیشتر مى بینیم) است. ۸۰ درصد افرادى که به بیمارى قند یا دیابت غیروابسته به انسولین ابتلا مى شوند چاق هستند. و بروز انواعى از سرطان ها نیز در هر دو جنس ارتباط مستقیمى با چاقى نشان داده است، به عنوان مثال در مردان چاق امکان ابتلا به سرطان پروستات و سرطان هاى دستگاه گوارش و در خانم هاى چاق سرطان سینه و رحم در مقایسه با سایر افراد بیشتر است. همچنین بسیارى از بیمارى هاى روانى در نتیجه چاقى عارض مى شود تا جایى که یکى از دلایل عمده ابتلا به افسردگى (که شیوع آن در خانم ها بیشتر است) چاقى عنوان شده است.در تمام موارد بالا کاهش وزن در بهبود علائم بیمارى نتایج مثبتى را در پى داشته است. به عنوان مثال کاهش حتى ۵ کیلوگرم از وزن نقش بسزایى در کاهش کلسترول و ترى گلیسیرید دارد.
• تعریف چاقى
به طور کلى چاقى عبارت است از عدم تعادل بین نیروى دریافتى و انرژى مصرفى، که با ذخیره بیش از حد چربى نمایان مى شود. در حقیقت براى تجمع چربى در بدن هیچ ظرفیت محدود و معینى وجود ندارد و وقتى که ذخایر سلول هاى چربى اشباع مى شود (هر سلول چربى قادر به ذخیره کردن ۷میکروگرم چربى است) بدن شروع به افزایش دادن سلول هاى چربى مى کند و تعداد سلول ها هیچ گاه کم نخواهد شد بلکه فقط پر و خالى مى شوند به همین دلیل لاغر شدن فردى که فقط ظرفیت سلول هایش افزایش یافته است یعنى از چربى اشباع شده است خیلى ساده تر است از کسى که تعداد سلول هاى چربى در بدن او اضافه شده است که در این دو حالت یا فرد به دلیل زندانى بودن یا بسترى بودن در اثر جراحى ها (عدم تحرک) یا به دلیل این که در زمان بلوغ انرژى دریافتى او بسیار بیشتر از انرژى مصرفى بوده چاقى عارض شده است، که در حالت اخیر از آن به عنوان «استعداد چاقى» نام مى بریم.
جالب است بدانید که نه تنها مقدار چاقى بلکه محل توزیع و تجمع چربى در بدن نیز مى تواند در مشخص کردن خطر ابتلا به بیمارى هاى وابسته به چاقى مؤثر باشد.
دو نوع تجمع چربى را در بدن افراد شاهد هستیم:
۱- نوعى از آن که چربى زیرپوستى در ناحیه (تنه اى _ شکمى) را شامل مى شود و به آن چاقى آندروئید یا چاقى مردانه مى گویند که نام دیگر آن چاقى سیب شکل است.
۲- نوع دوم چاقى چربى زیاد زیرپوستى در (ناحیه باسن و ران) را شامل مى شود که به آن چاقى ژینوئید یا چاقى زنانه مى گویند و نام دیگر آن چاقى گلابى شکل است.
چاقى مردانه با افزایش خطر فشارخون بالا و بیمارى هاى قلب و عروق و دیابت غیروابسته به انسولین ارتباط نشان داده است.وزن ایده آل عبارت است از وزنى که در صورت برخوردارى از آن، شرایط ابتلا به بیمارى ها مناسب نبوده چه بیمارى هاى وابسته به چاقى و چه اختلالات ناشى از لاغرى بیش از حد (مانند سرگیجه، ضعف جسمانى و ریزش مو) و در این وضعیت حداکثر طول عمر براى افراد پیش بینى مى شود این وزن را اصطلاحاً وزن سالم بدن مى گویند.از آنجایى که هر کدام از افراد جامعه در شرایط خاص از نظر تفاوت هاى فردى نظیر سن، جنس، قد، مراحل رشد و بلوغ، وراثت و... قرار دارند، وزن ایده آل نیز براى هر فرد نسبت به شرایط مخصوص همان فرد در نظر گرفته مى شود. و به طور قطع نمى توان گفت وزن خاصى وزن ایده آل است.در حقیقت تعیین وزن ایده آل با روش هاى مختلفى انجام مى پذیرد که یکى از این روش ها استفاده از جداول معروف متروپلیتن است.
روش دیگر استفاده از نمایه توده بدن یا BMI Body Mass Index) ) است، نمایه توده بدن را با یک محاسبه ساده ریاضى مى توان به دست آورد:
نمایه توده بدن برابر است با وزن برحسب کیلوگرم تقسیم بر مجذور طول قد بر حسب واحد متر.( جدول )
• درمان هاى چاقى
به هر عنوان و دلیل که شخص به چاقى مبتلا شود باید تحت درمان هاى ارائه شده از طرف موسسات مختلف تغذیه اى واقع شود که این روش ها عبارت است از:
۱- اولین روش برنامه ریزى صحیح براى کاهش وزن است که شامل رژیم غذایى و ورزش است که در پایان این مبحث مفصلاً درباره این بحث خواهد شد.
۲- اصلاحات رفتارى که به طور ۱۰۰ درصد یکى از روش هاى موثر در لاغرى است. به عنوان مثال آهسته غذا خوردن و جویدن کامل غذا باعث مى شود که مقدار کمترى غذا خورده شود. مثلاً افرادى که عادت به نوک زدن غذا دارند و یا اینکه تکه تکه غذا مى خورند و یا عادت به غذا خوردن در جلوى تلویزیون دارند افزایش وزن و چاقى در آنها عارض مى گردد.
۳- روان درمانى: که این کار هم به صورت شخصى و هم به صورت گروهى انجام مى پذیرد و در این روش باید به بیمار آموزش دهیم که چگونه خود را با وزن مناسب تصورکند، به او اعتماد به نفس بدهیم تا به کنترل وزن خود بپردازد و با کاهش وزن مناسب (به خصوص در افراد بسیار چاق) احساس رضایت در او ایجاد شود.
۴- استفاده از دارو ها: این روش شامل استفاده از دارو هایى است که مى توانند منجر به لاغرى فرد شوند. لازم به یادآورى است که کلاً دارو هاى مورد استفاده براى لاغرى فقط تا زمانى موثرند که فرد آنها را مصرف مى کند و چون این داروها عوارض جانبى دارند نمى توان به مدت طولانى از آنها استفاده کرد. در نتیجه با قطع دارو وزن دوباره افزایش مى یابد.
دارو هاى مورد استفاده در درمان چاقى به چند دسته تقسیم مى شوند:
الف- داروهایى که بر اشتها تاثیر مى گذارند مثل فن فلورامین (رژینو) که از طریق تاثیر بر سیستم مرکزى اعصاب باعث کاهش اشتها مى شوند .
ب- دسته دوم دارو هاى تحریک کننده سوخت و ساز هستند مثل هورمون هاى تیروئید و افدرین.
ج- دسته سوم دارو هاى مدروملین که از طریق افزایش ادرار و یا مدفوع باعث کاهش وزن و در نتیجه کاهش مواد مغذى مى شوند.
د- دسته چهارم دارو هاى جدیدى هستند که از طریق کاهش جذب چربى رژیم غذایى عمل مى کنند مثل زنیکال.
۵- طب سوزنى: که از طریق کنترل مرکز اشتها عمل کرده و در مورد بیمارانى که به هیچ وجه اراده و کنترل غذایى ندارند به شرطى که از رژیم هاى مخصوص متخصصین تغذیه استفاده کنند (نه از رژیم هاى پر پروتئین یا بسیار کم کالرى که خطرات بى شمارى را به دنبال دارد) مى تواند مورد استفاده قرار گیرد.
۶- بستن آرواره: در این روش با سیم پیچیدن آرواره ها باعث محدود کردن رژیم دریافتى مى شوند. این روش در افراد بسیار چاق صورت مى گیرد و بیمار غذا را به شکل مایعات و از طریق سرم یا لوله هاى موئین دریافت مى کند.
۷- محدود کردن حجم معده : که در این روش با قطع یا برداشتن قسمت اعظمى از معده (که امروزه از روش منگنه کردن استفاده مى شود) در حالى که سایر قسمت ها قابل استفاده است حجم معده را کم مى کنند. امروزه روش دیگرى هم براى این کار صورت مى گیرد که عبارت است از فرستادن بادکنکى در معده که بدین وسیله حجم معده را کم مى کنند.
۸- لیپوساکشن: عبارت است از خارج کردن چربى ها. روش انجام کار به این ترتیب است که شکافى به اندازه ۱-۲ سانتى متر از طریق لوله اى که از بافت چربى به بیرون متصل است ایجاد مى کنند و از این طریق چربى ها را خارج مى کنند.
۹- جراحى: روش جراحى براى کاهش وزن توسط پزشکان فقط در مورد افراد بسیار چاق و در شرایط بسیار ویژه توصیه مى گردد زیرا ۳-۴ درصد احتمال امبولى در نتیجه جراحى وجود دارد.این مقاله تنها روش اول کاهش وزن یعنى رژیم غذایى و ورزش را پیشنهاد مى کند. ولى در ابتدا یک مسئله بسیار مهم باید روشن شود و آن انواع مختلفى از رژیم هاى غذایى است که امروزه مد شده و بسیارى از آنها خطرات بى شمارى را براى افرادى که از آنها پیروى مى کنند به دنبال دارند.
در زیر به نمونه هایى از آنها و مضرات آنها مى پردازیم:
الف) رژیم صفر کالرى:
رژیمى است که هیچ کالرى اى به بیمار نمى رسد و فقط مایعات و الکترولیت هاى بیمار تامین مى گردد این رژیم براى وزن هاى بالا مورد استفاده قرار مى گیرد و معمولاً بیماران باید تحت کنترل در بیمارستان باشند. کاهش وزن در روز هاى اول در حدود ۱تا ۲ کیلوگرم و بعد از آن روزانه ۳۰۰ تا ۵۰۰ گرم کاهش وزن را در بیمار شاهد خواهیم بود. این رژیم بیشتر ۲-۴ هفته توصیه نمى شود.
ب) رژیم بسیار محدود در کالرى (VCLD) :
این رژیم به شکل هاى مختلف مورد استفاده قرار مى گیرد. در بعضى از انواع آنها روزانه به فرد ۶۰۰ _ ۴۰۰ کالرى داده مى شود که ۸۰ درصد از این مقدار از کربوهیدرات ها تامین مى گردد و۱۰ درصد از چربى و ۱۰ درصد باقى مانده به پروتئین ها اختصاص مى یابد.
نوع دیگر این رژیم ها که بسیار هم رایج شده رژیمى است که کربوهیدرات آن بسیار پائین بوده یا اساساً فاقد کربوهیدرات است و در این رژیم ها استفاده از منابع پروتئینى آزاد ذکر مى گردد (فرد مى تواند به هر میزان و در بعضى از انواع دیگر این رژیم ها روزانه به فرد ۱۰۰ گرم چربى و حدود ۱۰۰- ۱۶۰ گرم پروتئین داده مى شود. این رژیم ها باعث از دست رفتن سریع مایعات بدن شده و در اثر استفاده از آنها تهوع و استفراغ و بى اشتهایى به دلیل افزایش کتون ها (مواد کتونى) در بدن عارض مى گردد.به طور کلى رژیم هاى VLCD تنها به افرادى که در بیمارستان بسترى هستند- جایى که دسترسى به نرس و پزشک بسیار آسان است- داده مى شود تا به طور همزمان مولتى ویتامین _ مینرال (انواع ویتامین ها همراه با مواد معدنى) و الکترولیت ها را دریافت مى کنند توصیه مى شود و از عوارض آن در افراد عادى مرگ ناگهانى، اریتمى قلبى، کاهش فشار خون و ثانویه به آن، غش و بیهوشى، ریزش مو، خشکى و پوسته پوسته شدن پوست و از همه مهمتر و شایع تر افسردگى است. برگشتن به وزن اولیه در این افراد سریع صورت مى گیرد.
ج) رژیم هاى فانتزى:
انواع دیگرى از رژیم ها وجود دارد که رژیم هاى فانتزى نامیده مى شود. در واقع این نوع رژیم ها رژیم هایى هستند که در هر روز یک میوه خاص را توصیه مى کنند یا مثلاً یک روز کامل فقط شیر یا بستنى و یا نوع دیگر آن اضافه کردن وعده به وعده غذا که در تمام موارد به دلیل کاهش کالرى دریافتى وزن کاهش مى یابد ولى این کاهش از یک اصل بسیار مهم در کاهش وزن دور بوده و آن اصل تعادل است، یعنى این رژیم ها متعادل نبوده و تمام مواد مغذى مورد نیاز براى بدن فرد را به وى نمى رساند. در نتیجه این کاهش وزن عوارض بدى را در دراز مدت به دنبال خواهد داشت.در واقع یک رژیم متعادل رژیمى است که تمام نیاز هاى بدن را به مواد مغذى تامین کند و طورى نباشد که سلامت فرد را به خطر اندازد و عوارض سویى نظیر سردرد، ضعف و یا ریزش مو را به دنبال داشته باشد. همچنین باید در تنظیم رژیم علایق غذایى هر فرد، سن، شرایط اقتصادى و شرایط پزشکى وى در نظر گرفته شود و در پایان باید گفت که این رژیم باید قادر به تامین نیاز هاى تغذیه اى فرد باشد یعنى حاوى غذاهایى باشد که از تمام گروه هاى غذایى انتخاب شده اند.در چنین رژیمى حتى الامکان از ذخایر چربى فرد براى تامین انرژى استفاده مى شود و باید بدانیم که رژیم هاى غذایى که در مدت طولانى تر کاهش وزن و رسیدن به وزن مطلوب را میسر مى سازند رژیم هاى بهترى بوده و امکان برگشت وزن در آنها بسیار کم است.
بهترین نوع رژیم، رژیمى است که توزیع کالرى در آن به صورت زیر است:
۵۵ درصد از کالرى دریافتى از منابع کربوهیدراتى (ترجیحاً کربوهیدرات هاى کمپلکس).
۲۰ درصد از کالرى دریافتى از منابع پروتئینى (انواع گوشت ها، لبنیات و حبوبات).۲۵ درصد از کالرى دریافتى از منابع چربى (انواع روغن ها، مغزه ها و سس ها).
به نظر مى رسد که کاهش چربى رژیم هر چقدر بیشتر باشد، فرد سایز بیشترى کم مى کند. بنابراین اگر به دنبال سایز کم کردن هستید توصیه من به شما این است که چربى هاى رژیم خود را محدود کنید.در رابطه با رژیم کاهش وزن توصیه من به شما این است که هرچیزى که در دهان شما مزه شیرینى دارد (قند، شکلات، شکر، شیرینى، کیک، آبنبات و...) را از رژیم غذایى خود حذف کنید، از غذاهاى سرخ کرده و پرکالرى (نظیر چیپس، نوشابه، مایونز، آش رشته، کله و پاچه و ...) پرهیز کنید و حتى الامکان پوست مرغ را گرفته و گوشت را بى چربى کنید و در هنگام طبخ از روش هایى نظیر آب پز کردن، طبخ در فر یا ماکرو ویو و یا کباب کردن استفاده کنید. حتماً قبل از وعده غذایى اصلى به خوردن مواد پرفیبر نظیر سالاد، کدو و ... بپردازید. من سالاد کلم یا کاهو را همراه با آبلیموى تازه یا سرکه سیب توصیه مى کنم.
سرکه سیب علاوه بر تاثیر برلاغرى تاثیرات زیادى بر پوست و زیبایى دارد (حتى الامکان از سرکه هاى فرآیند شده بپرهیزید.)همچنین نوشیدن آب به میزان حداقل ۸ لیوان در روز را فراموش نکنید. در پایان بهتر است که بدانیم براى خانم ها رژیم هاى زیر ۱۲۰۰ کالرى و براى آقایان زیر ۱۴۰۰ کالرى توصیه نمى شود و بهترین رژیم ها آنهایى است که در ،۵ ۶ وعده غذایى تنظیم شده باشد و براى کاهش عوارض جانبى، کاهش وزن نباید بیشتر از ۲ تا ۴ کیلوگرم در ماه باشد، براى جلوگیرى از عادت کردن بدن از استفاده بى اراده از رژیم باید پرهیز کرد یعنى چند هفته فرد در رژیم باشد و بعد رژیم را رها کند.
همین طور باید کاهش کالرى طورى باشد که تدریجاً از کالرى پائین تر استفاده گردد تا براساس کاهش کالرى کاهش وزن صورت بگیرد.
آخرین موردى که بحث در مورد آن را لازم مى دانم موضوع ورزش است. در واقع ورزش نه تنها در مورد کاهش وزن بلکه در تمام موارد براى حفظ سلامتى بسیار کارآمد است اما ما مى خواهیم راجع به تاثیرات شگرف آن همراه با رژیم غذایى صحبت کنیم. در حقیقت براى کاهش وزن ورزش نباید کمتر از ۳ بار در هفته و کمتر از ۲۰ دقیقه باشد. بهترین حالت ۳ بار در هفته هر بار ۴۵ دقیقه است که فرد با توجه به توانایى هاى خود مى تواند تایم را به تدریج افزایش داده تا به زمان مورد نظر دست یابد.
•توصیه هاى غذایى براى کاهش وزن
براى جلوگیرى از مشکلات گوارشى (مثل یبوست) در طول رژیم حتماً روغن ذکر شده در رژیم خود را که بهترین نوع آن روغن زیتون است، فراموش نکنید.حبوبات را که منابع بسیار خوبى براى پروتئین و فاقد چربى هستند را، در رژیم خود استفاده کنید. فقط قبل از طبخ حتماً آنها را خیس کنید تا از نفخ آنها کاسته شود.در طول رژیم خود این ضرب المثل انگلیسى را به خاطر داشته باشید که خوردن روزانه یک عدد سیب شما را از مراجعه به دکتر بى نیاز مى کند (بهتر است، سیب با پوست میل شود.) بهتر است در طول رژیم مصرف میوه هاى بسیار شیرین نظیر موز، زرد آلو، خربزه و... را محدود کنید.در متون قدیمى به نقش کاهش دهنده وزن گیلاس و انگور البته به میزان حساب شده به صورت ناشتا اشاره شده است.همچنین مصرف یک لیوان آب همراه با یک عدد لیموى تازه (آب ولرم بهتر است) و در صورت عدم دسترسى به تناسب از آبلیمو، بدون افزودن شیرین کننده، در خاتمه هر وعده غذایى توصیه مى شود.از سبزیجات، مصرف شلغم چه به صورت خام در سالاد، چه به صورت پخته (چون در طبخ احتیاج به روغن ندارد) همچنین اسفناج پخته و انواع دیگرى از سبزیجات به دلیل کم کالرى بودن آنها توصیه مى شود.گوجه فرنگى یکى از سبزیجات کم کالرى و سرشار از ویتامین «ث» است، بنابراین اگر نسبت به آن آلرژى غذایى ندارید مصرف آن را در رژیم غذایى خود قرار دهید.درباره طبخ برنج بهتر است، برنج به صورت کته و بدون روغن پخته شود، سپس هنگام مصرف به مقدار بسیار کم روغن مایع به آن اضافه شود.همچنین همراه برنج اگر پیاز خورده شود، ویتامین هاى «ب» آن جذب مى شود.ضرب المثل دیگرى وجود دارد که مى گوید ماهى غذاى مغز است، بنابراین حداقل هفته اى یک بار از آن بهره مند شوید.مصرف چاى و قهوه را به حداقل یک ساعت پس از صرف غذا موکول کنید و حتى الامکان چاى و قهوه را رقیق بنوشید (بیشتر از ۷ فنجان رقیق در روز توصیه نمى شود).
همراه غذاهاى گوشتى از منابع ویتامین ث مثل آبمیوه، نارنج، یا جعفرى تازه، گوجه فرنگى، فلفل دلمه و ... استفاده کنید تا آهن آن بهتر جذب شود.
بهتر است بدانید که سویا از منابع بسیار عالى پروتئین بدون چربى است که در کاهش چربى هاى خون نیز اثرات شگرفى دارد (کلسترول، LDL، ترى گلیسرید) این ماده غذایى براى خانم هایى که دوران یائسگى را مى گذرانند بسیار سودمند است و همچنین براى خانم هاى شیرده و افراد مبتلا به پوکى استخوان هم نافع است.نوشیدن ۸ لیوان آب در روز را فراموش نکنید و هر روز پس از برخاستن از خواب یک لیوان آب یا یک عدد میوه میل کنید.به طور کلى سعى کنید لبنیات مصرفى شما از نوع کم چرب (با دقت در برچسب هاى ذکر شده بر روى فرآورده هاى لبنى) و استریلیزه انتخاب کنید و فراموش نکنید که غفلت از خوردن شیر و فرآورده هاى لبنى، اثرات جبران ناپذیرى مانند پوکى استخوان را به دنبال خواهد داشت، پس حداقل ۲ لیوان شیر یا ماست در روز را فراموش نکنید.
بشقاب غذاى خود را کوچک انتخاب کنید، غذاى خود را کشیده و در جایى دورتر از منبع اصلى غذا (دیس، قابلمه و...) میل کنید، سعى کنید قاشق را در فواصل بردن به دهان در بشقاب بگذارید و مجدداً بردارید و اگر مى توانید از چنگال استفاده کنید.سبزیجات برگ سبز تیره و میوه هاى زرد رنگ سرشار از ویتامین A و یا پیش ساز آن است، بنابراین از مصرف برگ سبز رنگ تیره کاهو امتناع نورزید و به خوردن میوه ها و سبزیجات سبز و زرد توجه داشته باشید، طالبى یکى از منابع بسیار عالى این ویتامین است، هویج، کاهو، بروکلى، شیر، تخم مرغ، لوبیا سبز، بامیه، هلو و ... سرشار از ویتامین A است.موادى مثل ترشى، خیار شور، آدامس هاى بدون قند، چاى، قهوه و چاشنى هاى ترش به دلیل کم کالرى تا بدون کالرى بودن آزاد است ولى مصرف بسیارى از آنها براى شما مشکل تغذیه اى (در صورت زیاده روى) ایجاد مى کند، پس استفاده کم از آنها را در برنامه غذایى خود داشته باشید.گردو و بادام از بهترین دانه هاى گیاهى هستند که هر ۲ عدد گردوى کامل معادل ۱ قاشق غذا خورى روغن مایع و یک قاشق مربا خورى روغن جامد، کره، مارگارین کالرى دارد، چربى آن بسیار مفید بوده و قابل استفاده و جایگزین در میان وعده ها و یا همراه با سالاد است.عدس از منابع بسیار عالى پروتئین است. حاوى ویتامین هاى B و مواد معدنى است، مصرف آن را به شکل عدسى (بدون افزودن آرد و سیب زمینى) بسیار توصیه مى کنم. براى جلوگیرى از مشکلات گوارشى احتمالى پس از صرف حبوبات یک استکان کوچک عرق نعناع یا عرق رازیانه را به شما توصیه مى کنم.
در رژیم کاهش وزن تاکید اساسى بر مصرف شام زود هنگام (قبل از ساعت ۸) است.
بنابراین به شما توصیه مى کنم قبل از خواب یک لیوان شیر ولرم (بدون استفاده از شیرین کننده) بنوشید، زیرا شیر گرم مدت زمان بیشترى در معده مى ماند و احساس سیرى بیشترى در طول شب خواهید داشت.
صدف کوهکن