سرطان پوست جزو پنج سرطان شایع در دنیا است که زمینه ابتلا به آن ممکن است 20 سال یا حتی بیشتر،قبل از بروز علائم و عوارض بیماری ایجاد شده و فرد هیچ اطلاعی از آن نداشته باشد.
حمیدرضا خیاطی،متخصص پوست و مو در گفتگو با باشگاه خبرنگاران اظهار داشت:مشکلات و عوارض،نارسایی ها و بیماری های پوستی در مقایسه با بسیاری از بیماری ها و نارسایی ها، شیوع و بروز بیشتری دارند و در واقع افراد بیشتری در نتیجه مشکلات پوستی به پزشکان و متخصصان مراجعه می کنند.

وی تصریح کرد:سرطان پوست یکی از مهمترین و خطرناک ترین بیماری های پوستی است و بر اساس آمارهای مختلف این نوع سرطان جزو پنج سرطان شایع در دنیا هم در بین مردان و هم در زنان است.

خیاطی با بیان اینکه سرطان پوست درمقایسه با تمام بیماری های دیگر پوست،دوران نهفتگی بیشتری دارد تاکید کرد:زمینه ابتلا به سرطان پوست ممکن است 20 سال یا حتی بیشتر قبل از بروز علائم و عوارض بیماری،ایجاد شده و فرد در فاصله این 20 سال هیچ اطلاعی از بیماری خود و پیشرفت آن اطلاعی نداشته باشد.

این متخصص پوست و مو ادامه داد:به طور قطع قرار گرفتن بیش از اندازه زیر نور خورشید مهمترین دلیل ابتلا به سرطان پوست است و پس از آن تماس با برخی از مواد شیمیایی و پرتوهای خطرناک که در مواجهات شغلی ایجاد می شوند و همچنین عوامل ژنتیکی و حتی برخی از مواد و لوازم آرایشی نیز در بروز سرطان پوست نقش دارند.

وی گفت:مجموع عوامل خطری که دربالا به آنها اشاره شد،ممکن است در طول سال های طولانی بر روی سلول های بدن اثر گذاشته و موجب تکثیر بیش از اندازه سلول های پوستی شوند که نتیجه آن در دراز مدت،ابتلا به تومورهای خوش خیم یا بدخیم است.

خیاطی یادآور شد:برای پیشگیری از سرطان پوست،اقدامات گوناگونی وجود دارد که پرهیز از قرارگرفتن طولانی مدت زیر نور آفتاب و استفاده از کرم های مرطوب کننده و ضد آفتاب در طول روز از مهمترین این اقدامات است.

وی تصریح کرد:افرادی که بنا به شغل و موقعیت خود مجبورند که ساعت های طولانی در معرض نور خورشید قرار گیرند و یا در شغل خود با مواد شیمیایی و پرتوهای خطرناک مانند اشعه ایکس در تماس هستند،همچنین افرادی که در خانواده و افراد نزدیک خود سابقه ابتلا به سرطان پوست وجود دارد،باید برای پیشگیری از ابتلا به سرطان پوست در فواصل زمانی منظم و حداقل سالی یک بار به متخصص پوست و مو مراجعه کرده و تحت معاینه قرار گیرند.

خیاطی خاطرنشان کرد:سرطان پوست با توجه به شیوع بالایی که دارد،هزینه های مختلفی را به جامعه و افراد مبتلا تحمیل می کند و فرد مبتلا را با مشکلات زیادی مواجه می کند،لذا پیشگیری از ابتلا به آن به ویژه در سطوح فردی ضروی است.

نماینده سازمان جهانی بهداشت در ایران گفت: ایران توانایی خوبی برای تولید داروهای با کیفیت و استاندارد دارد اما نداشتن تأییدیه‌های سازمان بهداشت جهانی مانع گسترش حضور ایران در بازارهای جهانی شده بنابراین لازم است وزارت بهداشت شرکت‌های داروسازی را تشویق کند تا برای گرفتن تأییدیه‌های بین المللی اقدام کنند.

به گزارش  فارس، هفته سلامت در سال 90 با عنوان مقاومت دارویی ضد میکروبی یک تهدید جهانی از طرف سازمان جهانی بهداشت نامگذاری شده است که در این راستا برای روشن شدن آخرین وضیعت چگونگی شرایط تولید دارو و همچنین مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در ایران با آمبروجیو ماننتی، نماینده سازمان جهانی بهداشت به گفت و گو پرداختیم.

 با توجه به اینکه شعار امسال هفته سلامت "مقاومت به داروهای میکروبی یک تهدید جهانی " نامگذاری شده است نظر شما درباره وضعیت مصرف دارو در ایران با توجه به اینکه تجویز داروها در نسخه‌های پزشکان ایرانی 2 برابر میزان آمار جهانی است نظر شما چیست؟ و آخرین آمار دقیق تجویز دارو توسط پزشکان در نسخه‌ها در جهان و ایران به چه صورت است؟

ماننتی: در رابطه با آمار ایران در زمینه نسخ پزشکی و تجویز اشتباه دارو در مقایسه با جهان متاسفانه اطلاعات دقیقی در اختیار ما نیست و برای گرفتن آمار دقیق در این رابطه شما می‌توانید به وزارت بهداشت مراجعه کنید ولی از نظر جغرافیائی براساس تقسیم‌بندی سازمان جهانی بهداشت درصد تجویز اشتباه آنتی بیوتیک در منطقه مدیترانه شرقی حدود 48 درصد است و درصد تجویز دارو به صورت ناکافی 54 درصد است.

 در ایران مصرف بی‌رویه داروهای آنتی‌بیوتیک بسیار شایع است و به مرور زمان داروهای آنتی‌بیوتیک اثر درمانی خود را در افراد از دست می‌دهند که این امر در سالهای آینده می‌تواند برای سلامت جامعه ایران باعث نگرانی‌های بسیار شود در این زمینه سازمان بهداشت جهانی چه تحقیقاتی داشته است و چه توصیه و هشداری در این زمینه دارد.

ماننتی: شعار امسال سازمان جهانی بهداشت با عنوان "مقاومت به داروهای میکروبی یک تهدید جهانی به این دلیل نامگذاری شده است که مقاومت به داروها باعث مرگ و میر می‌شود و این چالش در حوزه بیماری‌های عفونی از لحاظ اقتصادی نیز برای کشورها یک تهدید به حساب می‌آید زیرا زمانی که هنوز آنتی بیوتیک کشف نشده بود مردم بسیاری جان خود را از دست می‌دادند. حال مقاومت داروها باعث می‌شود که ما به زمان قبل از کشف آنتی بیوتیک بر گردیم که این امر در حوزه اجتماعی جامعه و امنیت سلامت آحاد جامعه در جهان تأثیر بسیار منفی خواهد گذاشت.

مقاومت به داروهای میکروبی از نظر اقتصادی نیز بسیار تاثیرگذار است و در زمینه فعالیت‌های ما در این راستا نیز باید عرض کنم که سازمان جهانی بهداشت یک استراتژی بر اساس تعهد جهانی مشخص دارد با عنوان استراتژی جهانی سازمان جهانی بهداشت برای مقاومت آنتی میکروبیال که از سال 2001 این استراتژی آغاز به کار کرد.

این استراتژی به سیستم بیماریابی پاسخ می‌دهد که با تشکیل گروه‌های کاری در سطح جهان و منطقه مدیترانه شرقی تاکید می‌ورزد مثلاً سازمان جهانی بهداشت معاهداتی را در سالهای 1998، 2005، 2009 در نشست‌های سالانه‌ای که تمام وزرای بهداشت جهان حضور دارند تصویب کرده است که در سال 1998 بر روی بیماری‌های واگیردار و نوپدید، سال 2005 بر موضوع بهبود مقابله با مقاومت آنتی میکروبیال و در سال 2009 بر موضوع جلوگیری و کنترل فصل مقاومت به دارو تاکید داشته است.

ولی در این راستا توجه لازمه بر این موضوعات از طرف کشورهای دنیا صورت نپذیرفته است البته سازمان بهداشت جهانی مانند همیشه کمک‌های فنی را به کشورهای دنیا در این خصوص از جمله ایران ارائه می‌کند.

 ایران در حال حاضر برخی داروهای مورد نیاز خود را به طور مستقل تولید می‌کند و مسئولان نیز بسیار بر کیفیت این داروها تاکید می‌ورزند ولی برخی کارشناسان و البته مردم این مسئله را تا حدی قبول ندارند و اعتقاد دارند داروهای تولیدی ایران از نظر کیفیت در رقابت با شرکت‌های بزرگ جهانی بسیار پایین است و ایران فقط می‌تواند از نظر قیمت رقابت کند نظر شما به عنوان نماینده سازمان بهداشت جهانی در این زمینه چیست؟ آیا داروهای ایران کیفیت لازم در رقابت‌ با شرکتهای دارویی جهان را دارند.

ماننتی: ایران در منطقه مدیترانه شرقی به عنوان تولید کننده دارو و واکسن محسوب می‌شود که در این راستا و بعد از انقلاب پیشرفت‌های خوبی در این زمینه داشته است، ایران در حال حاضر دارای 70 شرکت داروسازی است که 10 شرکت داروسازی آن از سال 2000 به بعد ایجاد شده است. باید شرکت‌های داروسازی ایرانی در زمینه کیفی نیز ارتقا یابند، ایران در زمینه تولیدات داروی اقداماتی خوبی نظیر ایجاد قوانین GMPt فارماکوپه و لیست داروهای ضروری خود را لحاظ کرده است.

سازمان بهداشت جهانی در این راستا آمادگی دارد تا در زمینه تولید دارو به شرکت‌های داروسازی ایران برای گرفتن تاییدیه کیفیت دارو از این سازمان کمک کند زیرا تایید تولیدات داروهای شرکت‌های داروسازی ایران باعث می‌شود تا این تولیدات در بازارهای بین‌المللی مورد قبول قرار گیرند و در تمام جهان هم عرف است که برای خرید دارو تولیدات دارویی مورد توجه قرار می‌گیرند که تاییدات سازمان جهانی بهداشت را داشته باشند.

سازمان بهداشت جهانی در برنامه‌های دوسالانه خود با وزارت بهداشت ایران در سال‌های 2008 ـ 2009 کارگاه‌های برگزار کرده است تا شرکت‌های داروسازی برای گرفتن تاییدات سازمان بهداشت جهانی مورد آموزش قرار گیرند که در حال حاضر تعداد معدودی شرکت‌های داروسازی ایران از این استقبال کرده‌اند و در این راستا تاکیدات وزارت بهداشت بسیار الزامی است.

 علت عدم استقبال شرکت‌های داروسازی در این زمینه چیست و فواید گرفتن تاییدیه‌‌های سازمان بهداشت جهانی چه مزایای برای شرکت‌های داروسازی ایران در بر خواهد داشت؟

ماننتی: شاید یکی از دلایل عدم استقبال شرکت‌های داروسازی ایران در این راستا عدم اطلاع از این مسائل باشد و دلیل دیگر آن زمانبر بودن فرایند دریافت استاندارد است ولی باید در این راستا وزارت بهداشت به این مسئله تأکید بیشتری به شرکت‌های داروسازی ایران داشته باشد.

شرکت‌های داروسازی در گام نخست باید مشخصات فنی داروهای خود را به سازمان جهانی بهداشت ارائه کنند و در مرحله بعد کارخانه مورد نظر باید از نظر کارشناسان سازمان پس از بازدید مورد تأیید قرار گیرد.

در مورد فواید دریافت استانداردهای سازمان بهداشت جهانی نیز باید عرض کنم که در وهله نخست کیفیت داروها ارتقا می‌یابد که این امر مسئله انسانی را مورد توجه قرار می‌دهد و در مرحله بعد مسئله اقتصادی بسیار حائز اهمیت است به طور مثال اگر آژانس‌های سازمان ملل برای تهیه دارو جهت حوادث بزرگ طبیعی از جمله حادثه سیل پاکستان بخواهند دارو خریداری کنند از شرکت‌های داروسازی کشورهای که تأییدیه ‌های دارویی سازمان جهانی بهداشت را داشته باشد این داروها را خریدار می‌کنند.

‌دریافت تأییدیه‌ها و استانداردهای دارویی از طرف سازمان بهداشت جهانی توسط شرکت‌های داروسازی ایران بسیار می‌تواند از نظر اقتصادی برای آژانس‌ها نیز فوایدی داشته باشد زیرا در بعضی مواقع آژانس‌ها به دلیل نداشتن استانداردهای داروهای کشورهای منطقه مجبورند داروهای اروپایی که استاندارد سازمان بهداشت جهانی را دارند را با قیمت بسیار بالا هم از نظر هزینه دارویی و هم از نظر هزینه ترابری متقبل شوند.

 سازمان بهداشت جهانی چندی قبل ایران را به عنوان ناظر تولید واکسن در منطقه مدیترانه شرقی تعیین کرد آیا ایران ناظر به تمام تولیدات واکسن در این منطقه معین شده است یا خیر؟ انتظار سازمان بهداشت جهانی از ایران در سال‌های آینده در زمینه تولید واکسن چیست؟

ماننتی: ایران در منطقه مدیترانه شرقی نخستین کشور ناظر سازمان بهداشت جهانی محسوب می‌شود و حدوداً 2 تا 3 ماه بعد کشور مصر نیز بعد از ایران به جمع کشورهای ناظر پیوسته است و این امر به معنای عضویت ایران و مصر در شبکه کشورهای منطقه مدیترانه شرقی در امور نظارت بر واکسن است ولی باید تمام کشورهای عضو منطقه مدیترانه شرقی به طور مستقل از نماینده سازمان بهداشت جهانی کشور متبوع خود برای تولید واکسن تأییدیه دریافت کند و ناظر شدن ایران بر تولیدات واکسن به معنای نظارت بر تولیدات واکسن در دیگر کشورهای عضو منطقه مدیترانه شرقی به حساب نمی‌آید.

وزارت بهداشت از نظر نظارت بر تولید واکسن از سازمان بهداشت جهانی مهر تأیید دریافت کرده است و این مسئله تنها به معنای نظارت وزارت بهداشت بر تولیدات واکسن در داخل ایران است و در این راستا نیز با عضویت در شبکه کشورهای در حال توسعه می‌تواند از تجربیات و اطلاعات دیگر کشورها در این زمینه بهره‌مند شود.

 بحث قاچاق دارو در ایران یک مشکل بسیار مهم و اساسی است آیا سازمان بهداشت جهانی در این زمینه نظارتی دارد؟ قاچاق دارو آیا در دنیا امری طبیعی است؟ آیا آماری دارید که به چه مقدار از ایران دارو به دیگر کشورها به دلیل ارائه سوبسید و یارانه داشتن داروهای ایرانی به کشورهای ثالث قاچاق می‌شود و آیا آماری در سازمان بهداشت جهانی وجود دارد که نشان دهد چه مقدار دارو به ایران قاچاق می‌شود؟

ماننتی: قاچاق دارو از ایران به دیگر کشورهای دیگر را تصدیق می‌کنم زیرا به دلیل ارزانی برخی داروهای خاص در ایران که سوبسید و یارانه به آن‌ها تعلق می‌گیرد این قاچاق دارو به دیگر کشورها از ایران صورت می‌پذیرد ولی همان طور که آگاه هستید به دلیل عدم وجود آمارهای دقیق آمار مناسبی در زمینه قاچاق دارو از ایران به دیگر کشورها و همچنین قاچاق دارو از دیگر کشورها به ایران وجود ندارد.

 در بحث اهدای وام‌های سازمان بهداشت جهانی که در گذشته نیز این وام‌ها به ایران اهداء شد و ایران توانست با استفاده از آن تعدادی خودروی آمبولانس خریداری کند به چه صورت است؟ آیا در حال حاضر سازمان بهداشت جهانی برنامه‌ای برای اهدای وام به ایران دارد؟

ماننتی: درباره اهدای وام به ایران نیز در حال حاضر هیچ‌گونه درخواستی از ایران برای دریافت وام به سازمان بهداشت جهانی صورت نپذیرفته است.

 تعداد استاندارد پزشک و پرستار در ایران براساس شاخصه‌های سازمان بهداشت جهانی باید به چه تعداد باشد؟

ماننتی: در مورد نسبت تعداد استاندارد پزشکان و پرستاران آمار دقیقی نمی‌توان ارائه کرد ولی در مجموع چیزی که بسیار روشن است باید تعداد پرستاران در ایران افزایش یابد.

پوست ، وسیعترین عضو بدن و محافظی قابل انعطاف است که رطوبت بدن را حفظ و بوسیله سیستم ایجاد گرما و سرما، بافت های بدن را محافظت می کند.
پوست از سه لایه تشکیل شده : درم ( میان پوست ) ، اپیدرم (بشره یا روپوست ) و لایه زیر جلدی. لایه زیر جلدی ، پوست را به بافت پوشاننده عضلات و استخوانها پیوند میدهد و بخش عمده آن شامل اعصاب ، عروق و لوبول های چربی است.
چندی از وظایف دیگر پوست شامل موارد ذبل میباشد :
دفع بعضی از مواد مضر پدید آمده از فعالیتهای متابولیسمی
حفظ آنزیمها و هورمونها در درون بدن
محافظت بدن از صدمات حرارتی ، مکانیکی ، اشعه خورشیدی ، میکروبها و مواد شیمیایی
انتقال پیامهای حسی به مغز
شرکت در سیستم ایمنی بدن
ساختن ویتامین D
حفاظت از دست رفتن آب و سایر مایعات بدن
فعالیت در هوای آزاد جزئی از شیوه سالم زیستن است ، اما متاسفانه پوست در هوای آزاد در معرض خطر تشعشع اشعه فرا بنفش قرار میگیرد. نور خورشید حاوی طیف وسیعی از اشعه‌های مرئی و نامرئی است و اشعه فرا بنفش بخشی از این طیف است. قسمت اعظم پرتو افکنی خطرناک خورشید توسط لایه ازون در اتمسفر فوقانی بلوکه میگردد ، اما بخش کمی از آن وارد سطح زمین میشود.
تابش طبیعی آفتاب جهت تندرستی مفید میباشد اما قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه فرا بنفش ، ریسک آفتاب زدگی ، سرطان پوست ( رشد غیر عادی ، نابهنجار و کنترل نشده سلول های پوستی ) و بیماری آب مروارید را به همراه دارد.
سرطان پوست
در سرطان پوست سلولهای بدخیم به طور غیرمنظم و فزاینده‌ای تکثیر میابند و از سد سیستم دفاعی بدن میگذرند. یکی از عوامل مستعد سرطان پوست ، جهش در DNA سلول بر اثر اشعه ماورای بنفش میباشد که در پی آن رشد سلولهای سرطانی آغاز میگردد.
بعضی ها بر این عقیده اند که آفتاب سوختگی پدیده موقتی است و آسیب پوستی خودبخود ترمیم میابد. در ارتباط با این نظر باید اضافه نمود که با توجه به اینکه آفتاب سوختگی نهایتا برطرف میگردد ، لیکن آسیب تحتانی پوست باقی میماند و در واقع با هر بار در معرض تشعشعات آفتابی قرار گرفتن قابلیت آسیب پذیری پوست افزایش میابد و در اثر تکرر آن ، سرطان پوست طی ده تا سی سال میتواند بروز نماید.
آفتاب و سرطان پوست
اگر هر شخصی ایامی را با پوست محافظت نشده زیر تشعشع آفتاب قرار گیرد ، قابلیت آفتاب سوختگی را دارد و این موضوع خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد. شروع سرطان پوست از نقاطی است که در معرض نور آفتاب قرار گیرد که شامل سر ، صورت ، گردن ، دستها و پاها است.
افراد ذیل دارای ریسک بیشتری جهت ابتلا به سرطان پوست هستند :
افرادی که دارای پوست لطیف هستند.
افرادی که دارای خالها یا لکه های قهوه ای رنگ پوست هستند.
افرادی که مکررا در طفولیت دچار آفتاب سوختگی شده اند.
افرادی که در هوای آزاد کار میکنند.
افرادی که دارای سابقه سرطان پوست خانوادگی هستند.
اشکال شایع‌تر سرطان پوست شامل موارد ذیل است :
سرطان سلول‌های بنیانی :
این نوع سرطان ، شایع‌ترین گونه سرطان پوست میباشد. سرطان سلولهای بنیانی که در پایه اپیدرم (لایه خارجی پوست) مستقر هستند ، دارای سرعت رشد کم بوده و ندرتا بسط میابند. محرک رشد این سلولها شامل تماس با مواد شیمیایی و رادیو اکتیو ، سوختگی ، خالکوبی ، قرار گرفتن در معرض تابش پرتو شدید آفتاب و غیره میباشد.
سرطان سلولهای فلسی پوست :
این نوع سرطان ، شکل دوم شایع سرطان پوست است که مدت طولانی در لایه اپیدرم باقی میماند و در صورت عدم درمان می‌تواند بافتهای دیگر را مورد تهاجم خود قرار ‌دهد. محرک رشد این سلولها شامل تابش اشعه ایکس ، قرار گرفتن در معرض تابش نور شدید آفتاب ، زخمهای باز، تماس با مواد شیمایی و غیره میباشد.
سرطان ملانوما :
ملانوما از خطرناک ترین انواع سرطان پوست به حساب میاید. سرطان ملانوما در اثر رشد بدخیم سلولهای ملانومیسم حاصل میگردد. این سلولها رنگدانه تیره پوست، خال‌های بدن ،رنگ چشم را پدید میاورند به این خاطر تومورهای ملانوما غالبا سیاه و یا قهوه‌ای هستند. درمان این نوع سرطان با تشخیص زود هنگام امکان پذیر است. اما اگر به سایر بافتهای بدن گسترش یابد ، امکان معالجه آن غیر ممکن است.
پوست بدن دارای رنگدانه هایی به نام ملانین است که میتواند مانع از ورود میزان معینی اشعه فرابنفش به درون بدن شود.ملانین ها در اشخاصی که به شکل طبیعی دارای پوست تیره تری هستند زیادتر بوده و آنها مصونیت بالاتری در مقابل تابش نور آفتاب دارند. به این خاطر اشخاصی که دارای پوست روشن تری هستند دارای ریسک بیشتری چهت ابتلا به سرطان پوست میباشند. اشخاصی که رنگ پوست تیره دارند ، کمتر به نور خورشید حساس هستند. اما آنها نیز در برابر مضرات آفتاب ایمن نیستند و هر شخصی بایستی خود را از صدمات تشعشعی، محافظت نماید.
منظما پوست خود را چک نمائید و در صورت بروز موارد ذیل بلافاصله با متخصص پوست مشاوره کنید :
تغییر در شکل ، رنگ یا اندازه خالهای بدن
زخمی که التیام نیابد
جای زخمی که خونریزی کند ، بخارد یا سرخ و متورم گردد.
بعضی ها بر این باورند که استعمال کرم پوست برای جلوگیری از آفتاب زدگی در روزهای مه آلود و یا ابری نیازی نیست. جهت نفی این باور باید خاطر نشان کرد که بیشتر از هشتاد درصد اشعه خورشیدی از ابر روشن ، غبار و مه عبور میکند.د ر روزهای برفی بیشتر از نیمی از اشعه خورشیدی از برف باز تابش میابد و میزان اشعه فرا بنفش را افزایش میدهد که نسبت آن در ارتفاع بالا وخیم تر است. بدین ترتیب نیاز به کرم پوست در آن شرایط نیز محسوس میباشد.